Jaki olej do motocykla wybrać i na co zwrócić uwagę?

Olej silnikowy w motocyklu pełni wiele funkcji, w tym smarowanie, chłodzenie oraz ochronę przed korozją, co czyni jego wybór kluczowym dla długowieczności silnika. Pytania o to, jaki olej do motocykla wybrać pojawiają się zawsze wraz z nadejściem sezonu. Choć wydawałoby się, że jest to prosta sprawa, to wiele osób nadal zastanawia się, jaki olej motocyklowy kupić. Jeżeli należysz do tej grupy, to poniższy poradnik jest właśnie dla Ciebie!

Dlaczego olej do silnika motocykla jest taki ważny?

Niezależnie od tego, jaki masz motor w motocyklu, jednostka napędowa jednośladu wykonuje tytaniczną pracę. Olej silnikowy zapewnia ochronę podzespołów silnika, a jeśli wybierzesz odpowiednią lepkość, rodzaj i klasę jakości, będziesz dokonywać regularnej wymiany, to wydłużysz żywotność silnika i unikniesz kosztownych napraw. Dla silników czterosuwowych zaleca się stosowanie olejów, które zapewniają odpowiednie smarowanie zarówno silnika, jak i sprzęgła, co jest kluczowe dla ich prawidłowego działania.

Jakie są rodzaje olejów silnikowych do motocykli?

W przypadku olejów do motocykli wyróżniamy trzy podstawowe grupy:

• olej syntetyczny,
• olej półsyntetyczny,
• olej mineralny.

Olej syntetyczny

Olej syntetyczny oferuje najlepsze właściwości smarne w szerokim zakresie temperatur i jest bardziej odporny na degradację w porównaniu do olejów mineralnych.

Kluczowe właściwości olejów syntetycznych do motocykli to:

• doskonała odporność na skrajne temperatury,
• odporność na ścinanie mechaniczne,
• najlepsza ochrona przed powstawaniem osadów.

Jedyną wadą olejów syntetycznych jest ich cena. Motocyklowy olej syntetyczny jest wyraźnie droższy, ale pozwoli uniknąć wysokich kosztów napraw.

Olej półsyntetyczny

Olej półsyntetyczny jest odpowiedni dla starszych modeli motocykli, o ile producent nie wymaga stosowania oleju w pełni syntetycznego. Łączą bazę oleju mineralnego z dodatkiem olejów syntetycznych.

Najważniejsze cechy olejów półsyntetycznych do motocykli to:

• lepsza odporność na utlenianie niż w przypadku olejów mineralnych,
• pomagają utrzymać wnętrze silnika w czystości,
• zapobiegają ślizganiu się sprzęgła w motocyklach, gdzie skrzynia biegów jest połączona z silnikiem.

Olej mineralny

Oleje mineralne są zalecane jedynie w specyficznych przypadkach, takich jak klasyczne motocykle o niskiej mocy, ponieważ w nowoczesnych jednostkach napędowych mogą nie zapewniać wystarczającej ochrony.

Najważniejsze cechy olejów mineralnych do motocykli to:

• zapewniają dobrą ochronę dla starszych silników i pomagają je wyciszyć,
• mają wyższą lepkość oleju i stabilny film olejowy,
• wykazują niższą odpornośc na pracę w wysokich temperaturach,
• wymagają częstszej wymiany,
• są tańsze niż oleje syntetyczne i półsyntetyczne.

Oleje mineralne są obecnie stosowane rzadziej, głównie w starszych motocyklach, z uwagi na słabszą odporność na obciążenia termiczne.

Jak czytać oznaczenia olejów silnikowych do motocykli?

Na bańce z olejem silnikowym do motocykla znajdziesz różne oznaczenia – np. 10W40 / JASO MA / API SP / 4T. Co one oznaczają? Już wyjaśniamy!

Lepkość SAE

Liczby lub pojedyncze cyfry oddzielone od siebie literą oznaczają lepkość oleju. Pozostańmy przy oznaczeniu 10W40, gdzie:

• 10W – lepkość zimowa, a więc zachowanie oleju w niskich temperaturach, z reguły im niższa wartość przed literą W, tym lepiej olej zachowuje płynność na zimno;
• 40 – lepkość oleju w temperaturze roboczej silnika, ale nie zawsze wybór wysokiej wartości będzie dobry, najlepiej trzymać się zaleceń producenta motocykla.

Oznaczenie	Co oznacza w praktyce
10W-40	Popularny olej do wielu motocykli, dobry kompromis
10W-50	Lepsza stabilność lepkości przy wysokiej temperaturze niż 10W-40
15W-50	Często stosowany w większych, cieplej pracujących silnikach
20W-50	Częsty wybór do starszych konstrukcji i silników chłodzonych powietrzem
5W-40	Lepsza płynność na zimno niż 10W-40

JASO

Olej motocyklowy powinien mieć certyfikat JASO (Japanese Automotive Standards Organisation) oraz spełniać odpowiednie normy API dla zapewnienia właściwej ochrony silnika. JASO MA/MA1/MA2 to oleje przeznaczone do motocykli z mokrym sprzęgłem, podczas gdy JASO MB to oleje o niskim tarciu, przeznaczone do pojazdów z suchym sprzęgłem lub oddzielnym układem smarowania.

Norma	Znaczenie
JASO MA	Olej do motocykli z mokrym sprzęgłem
JASO MA1	Olej do mokrego sprzęgła, ale z niższym zakresem tarcia niż MA2
JASO MA2	Olej do mokrego sprzęgła, zwykle najlepszy wybór tam, gdzie producent tego wymaga
JASO MB	Olej o niższym tarciu, zwykle do skuterów lub silników bez mokrego sprzęgła

API – amerykańska klasyfikacja jakościowa oleju

Klasyfikacja API informuje o poziomie dodatków, odporności na utlenianie i ochronie przed osadami. Im dalsza litera w alfabecie po literze S w normie API, tym nowocześniejszy olej i lepsza odporność na utlenianie oraz osady.

Oznaczenie	Ogólne znaczenie
API SG / SH / SJ	Starsze klasy jakościowe
API SL	Często spotykana w olejach motocyklowych
API SM / SN	Nowsze klasy jakościowe
API SP	Jedna z nowszych klas dla silników benzynowych

Jak czytać etykietę oleju motocyklowego?

Skoro już wiesz, jakie oznaczenia można spotkać na opakowaniach z olejami, to podamy Ci przykład w praktyce i rozbierzemy olej silnikowy Motul 5100 4T 10W-40 API SN JASO MA2, który znajdziesz w sklepach RRmoto:

• 4T – oznacza, że jest przeznaczony do silników czterosuwowych,
• 10W-40 – klasa lepkości,
• API SN – oznaczenie normy jakościowej,
• JASO MA2 – nadaje się do stosowania w motocyklach z mokrym sprzęgłem.

Jaki olej do motocykla wybrać?

Przejdźmy do wyboru właściwego oleju. Najlepszy olej motocyklowy to taki, który będzie zgodny ze specyfikacją producenta motocykla. Znajdziesz ją w instrukcji obsługi. To prosty scenariusz dla tych, którzy np. mają motocykl od nowości i wiedzą, że wymiany oleju odbywały się według zaleceń z książki serwisowej.

Jeżeli masz używany motocykl i nie wiesz, jaki olej wybrać, to również kieruj się specyfikacją producenta. Różnica jest taka, że po kilkuset kilometrach warto skontrolować poziom oleju. Jeżeli silnik nie bierze oleju i nie poci się, to pozostań przy tym wyborze. 

Jak zmienić rodzaj oleju motocyklowego?

Jeśli jednak chcesz bezpiecznie przejść z jednego typu oleju na drugi, to zrób płukankę silnika. To specjalny preparat chemiczny, który dodaje się do starego oleju tuż przed jego wymianą.

Najważniejsze zalety płukanki to:

• udrażnia kanały olejowe,
• oczyszcza rowki pierścieni tłokowych,
• rozpuszcza i usuwa wszelkie zanieczyszczenia i nagar.

Procedura płukanki silnika wygląda następująco:

• rozgrzej silnik do temperatury roboczej i zgaś,
• wlej preparat do wlewu oleju,
• uruchom silnik i zostaw na wolnych obrotach na ok. 10 do 15 minut,
• zgaś silnik i przeprowadź wymianę oleju.

Kiedy zmienić lepkość oleju?

Wśród wielu użytkowników motocykli panuje przekonanie, że z wiekiem powinno się zmienić olej na gęstszy. Tymczasem jest to błędna taktyka. Zmiany klasy lepkości lub rodzaju oleju powinny być dokonywane gdy:

• silnik wyraźnie zużywa olej,
• po rozgrzaniu motor pracuje głośniej niż dotychczas.

Utarło się też, że jeżeli motocykl jest zalewany olejem mineralnym, to nie można przejść np. na półsyntetyk. Tymczasem jest to dopuszczalne, jeśli silnik jest w dobrym stanie i producent dopuszcza stosowanie półsyntetyka.

Z kolei przejście z półsyntetyka na syntetyk warto rozważyć przy nowszych motocyklach, kiedy jeździsz dynamicznie lub turystycznie i jednostka napędowa jest narażona na działanie wysokich temperatur.

Wszystko sprowadza się do jednego wniosku – jeżeli z silnikiem jest wszystko w porządku, to nie należy kombinować z rodzajem oleju i klasą lepkości. W przypadku zdrowej jednostki napędowej stosuj się do zaleceń z instrukcji obsługi motocykla.

Jeśli chcesz dowiedzieć się co ile kilometrów należy wymieniać olej w motocyklu koniecznie zajrzyj tutaj.